Türkiye’de şantiye yaşam alanı mevzuatı

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği esas alınır. Risk değerlendirmesi, işin organizasyonu ve gerekli sosyal tesisler iş başlamadan planlanır. Bir uzmandan veya tedarikçiden hizmet alınması işverenin sorumluluğunu kaldırmaz. Kısa süreli veya hareketli şantiyeler için genel bir hijyen muafiyeti yoktur.

Sağlık ve güvenlik planı, işlerin ve ekiplerin değişimine göre güncellenir; risk değerlendirmesinin yerine geçmez. Ürün kataloğundaki kişi kapasitesi de tek başına mevzuata uygunluğu kanıtlamaz.

Ek-4/A, 55–58 uyarınca çalışma, dinlenme ve soyunma alanlarına yakın; kadın ve erkekler için ayrı, yeterli tuvalet ve lavabo sağlanır. Havalandırma, aydınlatma, ısıl konfor ve temizlik malzemeleri bulunur. İşin veya sağlık koşullarının gerektirdiği durumlarda ayrı duşlar, sıcak ve soğuk su ve mahremiyet sağlanır. Duş gerektirmeyen işlerde lavabolarda ihtiyaç halinde sıcak su bulunur.

Gereken adetleri eşzamanlı kullanım, vardiya ve işin riskleriyle birlikte belirleyin. Bu hükümlerden bütün şantiyelere uygulanacak tek bir WC/kişi veya duş/kişi oranı çıkarılamaz. Duş ve lavabolar her zaman kullanılabilir tutulmalı; soyunma yerlerine geçiş kolay olmalıdır.

İş giysisi kullanan çalışanların sağlık ve mahremiyet bakımından uygunsuz yerlerde soyunmasına izin verilmez. Gerekli soyunma yerleri erişilebilir, yeterli kapasiteli ve kadınlar ile erkekler için ayrı düzenlenir; yeterli oturma yeri ve her çalışan için kilitli dolap bulunur. Nemli, tozlu, kirli veya tehlikeli maddelerle çalışmada iş ve günlük giysiler iki bölmeli veya iki ayrı dolapta saklanır.

İşin niteliği, çalışan sayısı veya uzaklık gerektiriyorsa dinlenme veya barınma yeri sağlanır; diğer durumlarda molalar için uygun yer ayrılır. Dinlenme yerlerinde yeterli masa ve arkalıklı sandalye bulunur. Yemek uygun koşullarda yenebilmeli, gerektiğinde hazırlanabilmelidir. Her şantiyeye aynı büyüklükte yemekhane veya aynı mutfak cihazları zorunluymuş gibi yaklaşmayın.

Çalışma alanlarında ve barınma yerlerinde yeterli içme suyu sağlanır. Su kaynağı, depoların temizliği ve yenileme düzeni ile atık suyun mevzuata uygun tahliyesi projede belirlenmelidir. Tanklı bir ürün, bakım ve boşaltma hizmeti olmadan sürekli kullanıma hazır sayılmaz.

Isıtma, serinletme ve havalandırmayı yerel iklim, iş ve kullanım süresiyle birlikte değerlendirin. Engelli çalışanların kullandığı kapılar, geçişler, merdivenler ve sıhhi tesisler ihtiyaçlarına göre uyarlanır. Gebe ve emziren çalışanlara uzanarak dinlenebilecekleri uygun koşullar sağlanır.

Yataklı kullanım, ofis veya gündüz dinlenme kullanımından ayrıca değerlendirilir. Dinlenme ve barınma tesislerinin malzemeleri yangınla ilgili gereklilikleri karşılamalıdır. Barınma yerlerinde mangal ve benzeri açık ateşli ısıtıcılar kullanılamaz. Yeterli yatak ve temiz yatak takımları sağlanır; sabit barınma tesislerinde dinlenme, boş vakit ve sıhhi tesis ihtiyaçları karşılanır.

Bir konteynerin sandviç panelli olması, yangın performansını veya yatakhane kullanımına uygunluğunu kendiliğinden kanıtlamaz. Malzeme belgelerini, kaçış düzenini ve kullanıma özgü projeyi yetkili uzmanlarla inceleyin.

Elektrik tesisatının kurulum, söküm, onarım ve değişikliklerini mevzuata göre yetkili elektrikçiler yapar. Ana ve tali panolarda uygun kaçak akım koruması, ekipmanda koruma topraklaması ve dış koşullara uygun bağlantılar sağlanır. Cihazların watt değerlerini toplamak, kablo veya koruma elemanı seçimi için yeterli değildir.

Acil çıkışları ve yollarını açık tutun. Temizlik, bakım ve periyodik kontrollerin sorumlularını belirleyin. Üst üste modül yerleşimini, mesnetleri ve merdivenleri zemine, yüklere ve kaçış düzenine göre ayrıca projelendirin. İhtiyaç listemiz uygunluk belgesi, risk değerlendirmesi veya onaylı proje üretmez.

Şantiye ihtiyaç listesini hazırlayın

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği: Ek-4/A, 13–23 (elektrik), 31–34 (yangın), 53–70 (sosyal tesisler). Diğer imar, yapı ve iş güvenliği yükümlülükleri proje özelinde ayrıca incelenir.